هورخبر – چندین سال است که کودکان بی گناه قربانی حوادثی مانند جنگ، بلایای طبیعی، مرگ اعضای خانواده، دیدن صحنه های دلخراش، شنیدن اخبار مربوط به حوادث و غیره می‌شوند که زمینه را برای احساس ناامنی در خانواده و محیط بیرونی فراهم می‌کند، که این خود زمینه ساز تروماهای روانی در کودکان می شود که باعث ترس های شدید، کابوس های شبانه، بازسازی صحنه در ذهن خود، تحریک پذیری و بروز رفتارهای پرخاشگرانه در واکنش به هر چیز و یا افسردگی و دیگر بیماری ها حتی تا بزرگسالی همراه آنها شاید بماند، چون زمینه ی آن در کودکی شکل گرفته است و سلامت روان او در خطر است.

در این جنگ ناجوانمردانه علیه کشور عزیزمان ایران زنان و کودکان بی دفاع همیشه آسیب های جبران ناپذیری می بینند، در بحران که نوعی پاسخ به خطر است می‌تواند چند ساعت یا ماه ها و سالها ادامه داشته باشد در این هنگام باید اسباب اقداماتی فراهم شود تا بتوان استرس ها و فشار های روانی را در مواقع بحران کاهش دهیم و این ثبات را به خصوص در خانه حفظ کنیم، وقتی این اقدامات موثر انجام گردد کودک ثبات و واکنش های سازگار و منعطف را یاد میگیرد و یا حداقل آسیب ها را کاهش می دهیم.

کودک باید از حمایت امن عاطفی و مستمر برخوردار باشد و باید احساس امنیت در هر شرایطی کند و این مستلزم این است که اطرافیان آن حواسشان به احساس کودک باشد و در این شرایط احساس کودک را نادیده نگیرند. همیشه واقعیت را به کودک بگویید اما به زبانی که او احساس ترس، ناامنی و اضطراب نکند، اطلاعات باید متناسب با سن کودک باشد بنابراین اخبار دروغ به او نگویید، می‌توان با قصه مثل کتاب هایی مانند دیگر نگران نیستم، طناب نامرئی، یا میتوانید با هم حتی قصه بسازید نقاشی کنید و با هم رنگ امیزی کنید و یا بازی مثل بازی های مشارکتی و یا حتی یک بازی ساده مثل کاشت یک بذر مثل عدس، ماش، لوبیا یا گندم و دادن امید به فرزندمان و اینکه هر روز با او گیاه را چک کنیم و در مورد آن صحبت کنیم و بگذاریم کودک به آن آب بدهد و حتی با این بازی میتونید حس مسئولیت هم در او تقویت کنید با هر روز نگاه کردن به گیاه و یاد گرفتن صبوری تا جوانه زدن گیاه و یا درست کردن یک پناه گاه امن برای کودک در گوشه ای از خانه به او حس آرامش بدهید یا بازی نمایشنامه با عروسک برای آموزش مقابله با ترس استفاده کنید.

از اخبار و صحبت در مورد جنگ و یا هیجانی برخورد کردن مثل ترسیدن، تحلیل کردن فریاد زدن جلوی کودک بپرهیزید و سعی در خویشتنداری و خود کنترلی در این مواقع از بهترین راهکارها می باشد. استرس در کودکان می‌تواند به شکل های مختلف خود را نشان دهد، اگر کودک از احساس خود حرف نزد ممکنه این علائم را مثل مکیدن شصت، جویدن ناخن، شب ادراری و یا کابوس در او مشاهده کنیم پس بهتر است کودک را نادیده نگرفته و مرتب با او صحبت کنید و به سوال او پاسخ دهید، هر کودک نیاز به شکلی از حمایت دارد و این زمینه را برای عبور از بحران باید برای او فراهم کنیم.

توصیه ای که به والدین عزیز دارم لطفا در شرایط بحرانی فیلم های ترسناک نگاه نکنند چون مشاهده این فیلم ها برای روان کودک بسیار خطرناک است و به هیچ عنوان هیچ گونه صحنه خشونت آمیز به کودک نشان داده نشود مخصوصا زمانی که والدین موبایل خود را در اختیار فرزند خود قرار می‌دهند. سعی کنیم هر روز با لبخند با کودکمان مواجهه بشیم حتی در شرایط دشوار تا احساس یک حضور امن کند، بچه ها مفاهیم آزادی، اعتراض و جنگ و بی عدالتی را نمی‌دانند، اما حس ناامنی، ترس و اضطراب را خیلی خوب حس می‌کنند حتی با دیدن چهره ی نگران والدین، هر قدر احساسات منفی و اثرات مخرب آن را در فضای امن خانه کمتر کنیم کودکانمان حال بهتری خواهند داشت در آینده ای که متعلق به آنهاست. به امید روزهای روشن.

بهاره قربانی – روانشناس بالینی و تربیتی