هورخبر – نظام حقوق بین‌الملل، که اساس آن بر منشور ملل متحد استوار است، هرگونه تهدید یا استفاده از زور علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی کشورها را ممنوع کرده است(ماده ۲(۴) منشور). تجاوز نظامی مشترک ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران که از بامداد ۹ اسفندماه ۱۴۰۴ آغاز شد و به شهادت رهبر معظم انقلاب، جمعی از مقامات عالی‌رتبه نظامی و سیاسی و دانش آموزان مدرسه میناب و نیز حمله به زیرساخت‌های غیرنظامی انجامید، مصداق بارز نقض این اصل بنیادین است. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، این حملات را تهدیدی جدی برای صلح و امنیت بین‌المللی خوانده و بسیاری از حقوقدانان بین‌المللی بر عدم تطابق این اقدام با موازین منشور و فقدان هرگونه توجیه حقوقی برای آن تأکید کرده‌اند. استدلال طرف مهاجم مبنی بر(دفاع پیشگیرانه) در برابر تهدیدات ادعایی، به دلیل فقدان شواهد انکارناپذیر از وقوع یک حمله قریب‌الوقوع، از منظر حقوقی فاقد وجاهت است.

حق ذاتی ایران برای دفاع مشروع بر اساس ماده ۵۱ منشور ملل متحد

در مقابل چنین تجاوز آشکاری، جمهوری اسلامی ایران کاملاً در چارچوب حقوق بین‌الملل عمل می‌کند. ماده ۵۱ منشور ملل متحد، حق ذاتی دفاع مشروع را برای کشوری که مورد حمله مسلحانه قرار گرفته است، به رسمیت می‌شناسد. همانگونه که در نامه رسمی امیر سعید ایروانی، سفیر و نماینده دائم ایران در سازمان ملل، تصریح شده است، [هیچ امری نمی‌تواند حق ذاتی جمهوری اسلامی ایران برای دفاع از خود در برابر تجاوز نظامی ایالات متحده و رژیم اسرائیل را نفی یا تضعیف کند]. کاظم جلالی، سفیر ایران در روسیه، نیز به‌درستی تأکید کرده که اقدامات ایران مطابق با ماده ۵۱ منشور و به‌منظور بازگرداندن (تعادل بازدارندگی) و حفظ هنجارهای الزامی حقوق بین‌الملل صورت می‌گیرد. این حق تا زمانی که تجاوز متوقف شود یا شورای امنیت به وظایف خود در قبال متجاوزان عمل کند، به‌قوت خود باقی است.

مبنای حقوقی پاسخ ایران به پایگاه‌های نظامی متجاوز در منطقه در کشور های حاشیه خلیج فارس

اقدامات دفاعی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران علیه پایگاه‌ها و تأسیسات نظامی آمریکا در منطقه، پاسخی کاملاً هدفمند و مبتنی بر موازین حقوقی است. بر اساس اصول مسلم حقوق بین‌الملل، از جمله ماده ۳ (ج) قطعنامه ۳۳۱۴ مجمع عمومی سازمان ملل که بازتاب‌دهنده حقوق بین‌الملل عرفی است، (اقدام یک دولت در اجازه دادن به استفاده از قلمرو خود که آن را در اختیار دولت دیگری قرار داده است توسط آن دولت دیگر برای ارتکاب عمل تجاوزکارانه علیه دولت ثالث)، مصداق عمل تجاوزکارانه محسوب می‌شود. بنابراین، کشورهایی که با آگاهی کامل، خاک، آب و آسمان خود را در اختیار جنگنده‌های متجاوز قرار داده‌اند، اصل بی‌طرفی را نقض کرده و خود را در معرض مسئولیت بین‌المللی قرار داده‌اند. ایران نه بر ضد آن کشورها، بلکه علیه (منشأ و مبدأ اعمال تجاوزکارانه) که از قلمرو آنان استفاده می‌کند، اقدام می‌نماید و این عملیات دفاعی به هیچ وجه نباید به‌عنوان خصومت با کشورهای منطقه تفسیر شود.

پایبندی ایران به اصول تناسب و تفکیک اهداف در عملیات دفاعی در کشورهای حاشیه خلیج فارس

جمهوری اسلامی ایران همواره بر پایبندی خود به قواعد حقوق بشردوستانه بین‌المللی، از جمله اصل تناسب و تفکیک اهداف نظامی از غیرنظامیان، تأکید داشته است. عملیات دفاعی ایران صرفاً متوجه اهداف و ظرفیت‌هایی است که مستقیماً در تجاوز علیه مردم ایران نقش داشته یا از آن پشتیبانی می‌کنند. دکتر کای آمبوس، استاد برجسته حقوق بین‌الملل، نیز تصریح کرده است که ایران به دلیل حمله غیرقانونی آمریکا و اسرائیل، حق دفاع از خود را دارد و حملات به پایگاه‌های آمریکا در صورتی که برای تجاوز علیه ایران مورد استفاده قرار گیرند، در چارچوب این حق قابل توجیه است. ایران ضمن محکومیت هرگونه هدف قرار دادن غیرنظامیان، تأکید می‌کند که مسئولیت نقض حقوق بین‌الملل و تبعات آن، تماماً متوجه دولت‌های متجاوز و حامیان آن‌هاست و جمهوری اسلامی ایران در چارچوب حق ذاتی خود، تا حصول نتیجه مطلوب به دفاع مشروع ادامه خواهد داد.