حوضه آبي كرخه در شديدترين دوره خشكسالي بهسر ميبرد
معاون بهرهبرداري سازمان آب و برق خوزستان گفت: حوضههاي آبي استان به دليل كاهش بارشهاي جوي، آورد پاييني دارند و در حال طي دوره خشكسالي هستند و هماكنون حوضه آبی كرخه شديدترين دوره خشكسالي را طي ميكند.
هوشنگ حسونيزاده در سمينار علمي بررسي نقش رودخانه كارون در توليد كمي و كيفي خرما و سيمنار علمي بررسي تاثير متقابل احياي رودخانه كارون و طرح 550 هزار هكتاري كه امروز، 24 آذرماه در اهواز برگزارشد، عنوانكرد: متوسط بارش در خوزستان در ايستگاههاي مختلف 340 تا 370 ميليمتر است، در حالی که متوسط بارش در 3 ماه اخير 82 ميليمتر بود.
وي افزود: 43 درصد از مساحت رودخانه كارون با متوسط آبدهي آن 12 ميليارد مترمكعب، در حوزه عملكرد خوزستان است که حجم قابل برنامهريزي براي بهرهبرداري از آن 8 ميليارد و 300 مترمكعب ميباشد؛ همچنين ميزان آب حوضه دز 700 ميليارد مترمكعب و حجم قابل برنامهريزي آن 4.8 ميليارد مترمكعب است.
معاون بهرهبرداري سازمان آب و برق خوزستان بيانكرد: يكي از دلايل اصلي خشكسالي در استان برداشتهاي مكرر آب در بالادست رودخانهها است.
حسونيزاده با اشاره به برنامهريزي تامين آب براي طرحهاي توسعهاي مانند 550 هزار هكتاري، اظهاركرد: هماكنون طرح توسعه یکهزار و 605 هكتار از اراضي كشاورزي درحوضههاي آبي مختلف استان ديده و آب آن برنامهريزي شده که از اين طرح، 157 هزار هكتار در حوضه كارون، 66 هزار هكتار در حوضه كرخه شمالي، 134 هزار هكتار در حوضه كرخه جنوبي، 64 هزار هكتار در حوضه مارون و 48 هزار هكتار در حوضه زهره است.
وي تصريحكرد: فاز اول طرح 550 هزار هكتاري، 220 هزار هكتار و فاز دوم 280 هزار هكتار است. زيرساختهاي لازم فاز اول مهيا شده و اولويت با تامين آب اراضي اين فاز است. همچنين برخي از زيرساختهاي فاز دوم در مرحله ساخت و بخش ديگر هنوز فراهم نشده است.
معاون بهرهبرداري سازمان آب و برق خوزستان بيانكرد: براي اجراي فاز دوم طرح 550 هزار هكتاري حدود 4.5 ميليارد مترمكعب آب نياز داريم كه قابل تامين است. البته تامين اين حجم به استفاده بهينه در مصرف آب مشروط میشود. با توجه به وضعيت آورد آب استان به نظر ميرسد بايد براي انجام هر سرمايهگذاري با شفافيت كار وارد شويم.
حسونيزاده خاطرنشانكرد: بهينهسازي و بهينهكردن مصرف آب از موارد مهمي است كه متاسفانه عدم رعايت آن، راندمان آب را پايين آورده است؛ بنابراين بايد براي فرهنگسازي صرفهجويي در مصرف آب و استفاده از روشهاي آبياري نوين اقدام شود.
همچنين احمدرضا عماني، عضو هيات علمي دانشگاه آزاد اهواز در اين سيمنار اظهاركرد: اجراي طرح 550 هزار هكتاري با توجه به حجم انبوه زيرساختي در 3 حوضه آبي مهم استان، قطعا ميتواند نقش مهمي در بهبود بهرهوري و كارايي آب داشته باشد اما به شرطي كه به تمام جوانب اين طرح در روند اجرا توجه شود.
وي افزود: بحث مطالعات جامعهشناختي پيش از و حين اجرا در طرح و پذيرش آن توسط بهرهبرداران بومي از موارد مهمي است كه بايد به آن پرداخته شود؛ همچنين توسعه مهارت و دانش بهرهبرداري و استفاده از تكنولوژيهاي جديد، ضرورت حفاظت و نگهداري از طرح، ارزيابي مشاركتي بهرهبرداران، طراحي دورههاي آموزشي مبتني بر نياز و توسعه تشكلهاي محلي جهت بهرهبرداري محلي از ديگر موارد مهم اجراي اين طرح است.
خاكهاي خوزستان به دليل شوري آب عملكرد مطلوبي ندارند
در ادامه اين سمينار كاظم حمادي، كارشناس سازمان آب و برق خوزستان با اشاره به كيفيت آب آبياري و برآورد ميزان كل املاح در طرح 550 هزار هكتاري، گفت: شوري تنها عاملي كاهش كيفيت آب نيست اما يكي از عوامل اصلي آن محسوب ميشود. متاسفانه مشكلات شوري آب در خوزستان مسكوت مانده است و خاكهاي استان به دليل شوري آب، عملكرد مطلوبي در كشت محصولات كشاورزي ندارند.
وي تصريحكرد: نياز آبي طرح 550 هزار هكتاري 8.2 ميليارد مترمكعب است كه بخش زيادي از آن مربوط به حوضه كرخه ميباشد. به دليل بحران كمآبي، وزارت نيرو اعلام كرده كه امكان تامين آب براي اراضي در اين حوضه وجود ندارد، در حالی که 41 درصد طرح در حوضه كرخه واقع شده و نياز آبي آن 43 درصد است. همچنين حوضه كارون 26 درصد طرح را شامل میشود که به 33 درصد از کل آب موردنظر نياز دارد. در اين حوضه ميزان نياز آبي از سطح اراضي تجاوز كرده اما خوشبختانه وضعيت در حوضههاي زهره و جراحي متعادل است.
نخلستانها سدي براي جلوگيري از ورود ريزگردها
از سوي ديگر مسعود لطيفيان، رييس موسسه تحقيقات خرما و ميوههاي گرمسيري كشور با تاكيد بر نقش كليدي رودخانه كارون در تغييرات زيستمحيطي نخلستانهاي خوزستان، اظهاركرد: این نخلستانها نقش مهمي در تامين ميعشت روستاييان و مناطق مرزي استان ايفا ميكنند و كاهش عملكرد توليد در نخلستانها به اين اقشار صدمه جدي وارد ميكند.
وي افزود: از سوی دیگر نخلستانها سدي براي جلوگيري از ريزگردها است و هميشه نقش بازدارندهای در مقابل اين عارضه زيستمحيطي ايفا كردهاند.