هورخبر – در سه روز گذشته تحولات میدانی و سیاسی جنگ نشانه‌هایی از تغییر موازنه را به نمایش گذاشته است؛ تحولاتی که از کاهش شدت برخی حملات تا تغییر رفتار بازیگران خارجی را در بر می‌گیرد.

در حوزه نظامی، الگوی حملات به تهران دستخوش تغییر شده و حملات مستقیم جنگنده‌ها به‌طور محسوسی کاهش یافته و به‌جای آن از موشک‌های کروز دورایستا استفاده شده است. برخی تحلیلگران این تغییر را ناشی از افزایش ریسک عملیات هوایی برای مهاجمان می‌دانند؛ از جمله ناامن شدن مسیرهای سوخت‌رسانی در آسمان عراق یا گزارش‌هایی درباره رهگیری یک جنگنده در فضای ایران. با این حال، در همین بازه زمانی شهر اصفهان همچنان در معرض اصابت‌های متعدد قرار داشته است.

در سطح منطقه‌ای، نشانه‌هایی از احتیاط قدرت‌های غربی نیز دیده می‌شود. فرانسه که در آستانه ورود فعال‌تر به معادله جنگ قرار داشت، پس از کشته شدن یک افسر خود در اربیل و دریافت هشدارهایی از سوی ایران درباره ناو در حال حرکتش، اعلام کرده است که ناو خود را به خلیج فارس اعزام نخواهد کرد و آن را در مدیترانه نگه می‌دارد. این تصمیم، به‌ویژه در شرایطی که تنش‌های منطقه‌ای در حال افزایش است، قابل توجه تلقی می‌شود.

در عرصه داخلی ایران نیز تحرکات سیاسی مخالفان خارج از کشور به نتیجه قابل توجهی نرسیده است. فراخوان‌های اعتراضی با استقبال گسترده مواجه نشد و به گفته برخی منابع، تمرکز این جریان‌ها بیشتر به سمت اقدامات ایذایی گروه‌های همسو تغییر کرده است. در همین حال، راهبرد حملات پهپادی علیه ایست و بازرسی‌ها نیز با افزایش حضور داوطلبانه مردم و نیروهای محلی با چالش مواجه شده و دست‌کم در دو شب اخیر نشانه‌ای از اجرای آن دیده نشده است.

در سطح بین‌المللی، درخواست دونالد ترامپ از کشورهای مختلف برای مشارکت در بازگشایی تنگه هرمز با واکنش سرد متحدان غربی روبه‌رو شده است. حتی برخی نزدیک‌ترین شرکای آمریکا از جمله بریتانیا نیز تمایلی به ورود مستقیم به درگیری نشان نداده‌اند و استدلال می‌کنند که وارد جنگی بدون هدف و چشم‌انداز روشن نخواهند شد. همزمان، در جبهه تقابل با اسرائیل، شدت حملات متقابل افزایش یافته است. گزارش‌ها حاکی از آن است که ایران و حزب‌الله در ۴۸ ساعت گذشته به‌طور میانگین هر دو ساعت یک حمله موشکی انجام داده‌اند و علاوه بر آن، عملیات پهپادی نیز در مقیاسی گسترده ادامه داشته است.

در عراق نیز تلاش ایالات متحده برای ضربه‌زدن به گروه‌های مقاومت از طریق یک رشته حملات هدفمند، به نتیجه قطعی نرسید. ترور یکی از رهبران برجسته این جریان‌ها ناکام ماند و در ادامه حملاتی علیه پایگاه ویکتوریا و همچنین سفارت آمریکا در بغداد گزارش شد؛ حملاتی که حتی سامانه‌های دفاعی محافظ سفارت را نیز هدف قرار داد.

در حوزه انرژی و اقتصاد نیز نشانه‌هایی از تشدید فشارها دیده می‌شود. پس از آنکه گزارش‌هایی از بمباران مناطق خالی در جزیره خارک منتشر شد، حمله‌ای به زیرساخت‌های نفتی در الفجیره به‌عنوان پاسخی متقابل ارزیابی شد. در چنین فضایی، بازارهای جهانی که در آستانه بازگشایی هستند با نگرانی نسبت به آینده جنگ مواجه‌اند و بسیاری از تحلیلگران احتمال نوسانات شدیدتر را منتفی نمی‌دانند.

با وجود این تحولات، هنوز نمی‌توان از پایان درگیری سخن گفت. طرف‌های درگیر همچنان توان و گزینه‌های متعددی برای ادامه جنگ در اختیار دارند و مسیر نبرد می‌تواند با فراز و فرودهای تازه همراه شود. با این حال، مجموعه رخدادهای اخیر برای برخی ناظران این تصور را ایجاد کرده است که دست‌کم در مقطع فعلی، روند تحولات بیش از گذشته به سود ایران در حال شکل‌گیری است. در چنین شرایطی سه عامل به‌عنوان مؤلفه‌های تعیین‌کننده مطرح می‌شوند. حفظ ثبات داخلی، کنترل گذرگاه‌های راهبردی به‌ویژه تنگه هرمز و استمرار فشار نظامی در میدان. لذا آینده جنگ تا حد زیادی به چگونگی مدیریت همین سه متغیر وابسته خواهد بود.