چرا آمریکا نمیتواند جای خالی خلیج فارس را پر کند؟
هورخبر – دونالد ترامپ از بدو بازگشت به کاخ سفید در ژانویه ۲۰۲۵، فشار بر غولهای نفتی را برای استخراج حداکثری آغاز کرد؛ اما واقعیتهای اقتصادی ترمز این جاهطلبی سیاسی را کشیدهاند. شرکتهای بزرگ انرژی با وجود چراغ سبز واشنگتن به دلیل هزینههای کمرشکن اکتشاف و نوسانات غیرقابل پیشبینی بازار در وضعیت احتیاط کامل قرار دارند. این یعنی کشورهایی که بر اثر تنشهای ژئوپلیتیک فعلی با خشکسالی انرژی روبرو هستند، بیهوده چشم به راه معجزه از سوی آمریکا ماندهاند.
ایالات متحده اگرچه با تولید روزانه ۱۳ میلیون بشکه نفت خام و ثبت رکورد ۵ میلیارد بشکه در سال ۲۰۲۵، در جایگاه بزرگترین تولیدکننده جهان ایستاده و با احتساب میعانات، جثهای دو برابر روسیه یا عربستان دارد، اما این غول سنگی پای لنگ دارد. مسدود شدن تنگه هرمز و جهش تقاضا سود کلانی را به جیب شرکتهای غربی سرازیر کرده، ولی این ثروت بادآورده راهی به سوی چاههای جدید پیدا نمیکند. آمارها نشان میدهد تعداد دکلهای فعال در پایان آوریل حتی از زمان شروع جنگ هم کمتر شده و طبق پیشبینی دپارتمان انرژی تولید نفت آمریکا در سال ۲۰۲۶ برخلاف وعدهها، مسیری کاهشی در پیش خواهد گرفت.
مدیران نفتی به خوبی میدانند که حفر و بهرهبرداری از چاههای جدید فرآیندی زمانبر بوده که ممکن است با تغییر ناگهانی اوضاع سیاسی به یک شکست سرمایهگذاری تبدیل شود. “دن پیکرینگ”، تحلیلگر ارشد این حوزه، با لحنی کنایهآمیز میپرسد: کدام مدیر عاقلی حاضر است با دیدن نفت صد دلاری بودجه را ۲۵ درصد بالا ببرد و سپس شاهد سقوط قیمت و نابودی سرمایهاش باشد؟ پاسخ غولهایی مثل “اکسونموبیل” و “شورون” به این سوال، یک «نه» قاطع بوده است. اکسونموبیل بهویژه به دلیل تهدید داراییهایش در منطقه خلیج فارس، با وسواس و احتیاط مضاعفی قدم برمیدارد.
این بنبست فقط مختص بزرگان نیست؛ نظرسنجی از مدیران نفتی دالاس نشان میدهد که کل افزایش تولید آمریکا در سال جاری نهایتاً ۲۵۰ هزار بشکه خواهد بود. این رقم در برابر ۱۰ میلیون بشکهای که با بستن تنگه هرمز از بازار حذف شده، حکم شلنگ باغچهای را دارد که بخواهد استخر یک استادیوم المپیک را پر کند.
علاوه بر این موانع یک چالش ساختاری هم وجود دارد؛ نفت استخراجی از میادین شیل آمریکا از نوع بسیار سبک است، در حالی که بیشتر پالایشگاههای این کشور برای نفت سنگین طراحی شدهاند. اکنون میادین پرمین با حداکثر توان کار میکنند اما محصولشان کیفیت لازم برای تصفیه در بسیاری از تاسیسات داخلی را ندارد.
در نهایت، آمیزهای از قیمتهای نوسانی، محدودیتهای فنی و فقدان ظرفیت پالایشی، وعدههای بزرگ ترامپ را به بنبست کشانده است. افزایش قطرهچکانی تولید در آمریکا هرگز نخواهد توانست حفره بزرگ ایجاد شده در بازار جهانی را پر کند و جهان باید خود را برای دوران سخت کمبود انرژی آماده کند.