چرا مدیریت بهم پیوسته و جامع منابع آب؟ (دکتر عبدالحسین محبی)
آب براي زندگي و سلامتي و عنصري حياتي و منبع بنيادي براي توسعه بشري است. منابع آب شيرين جهان تحت فشار روزافزون هستند؛ به شكلي كه هنوز بسياري از افراد بشر از اين منبع حياتي براي نيازهاي اوليه و ساده محروم ميباشند. افزايش جمعيت، افزايش فعاليتهاي اقتصادي و بهبود استانداردهاي زندگي، رقابت و در نتيجه تعارض بر سر منابع محدود آب شيرين را نيز افزايش داده است.
موارد زير گوشهاي است از آنچه كه بسياري عقيده دارند دلايل بحران آبي قريبالوقوع ميباشد:
منابع آب تحت فشار روزافزون رشد جمعيت، رشد فعاليتهاي اقتصادي و تشديد رقابت بين مصرفكنندگان قرار دارند.
برداشت آب با سرعت افزايش جمعيت به بيش از دو برابر افزايش يافته است و در حال حاضر يك سوم جمعيت دنيا در كشورهايي با تنش آبي متوسط تا زياد زندگي ميكنند.
آلودگي، كمبود آب را از طريق كاهش آب قابل استفاده در پاييندست، افزايش ميدهد.
مديريت نامناسب منابع آب باعث تمركز بر روي توسعه منابع جديد به جاي مديريت بهتر منابع، استفاده بهتر از طرحهاي قبلي خواهد شد.
ضمناً رويكرد مديريت منابع آب به شكل ”از بالا به پايين“ باعث توسعه و مديريت نامشخص منابع آب ميشود.
توسعه بيشتر يعني فشار بيشتر بر روي محيط زيست
توجه به آثار تغيير اقليم و نياز به بهبود مديريت منابع آب براي مقابله با سيلابها و خشكساليهاي شديدتر (ضمن در نظر گرفتن مديريت ريسك) مديريت بهم پیوسته و جامع منابع آب ميتواند يک عامل مهم در جهت بهبود موارد زير باشد:
هماهنگي حوضههاي هيدرولوژيکي با روند چرخه هيدرولوژيکي در ذخيره آب و تقاضا
هماهنگي آبهاي سطحي و زيرزميني و استفاده تلفيقي از آنها
اهداف چندگانه مصرف آب
پيشرفت اقتصادي و بهينه مصرف آب
کاهش اختلاف بين مصرفکنندگان آب و ذينفعان
ارزيابي اثرات گزينههاي طرحهاي توسعه منابع آب شامل سدها و پروژههاي هيدروليکي
حفاظت از طبيعت
پرداختن به موضوع دسترسي يکسان و در نظر گرفتن حقوق اجتماعي
هماهنگي و پيشرفت پايش کيفي آب
هماهنگي کمي و کيفي آب · ضمانت اجرايي
اتصال زنجيري برنامهها و اهداف اجتماعي؛ بعضي از اين جنبهها ميتواند خارج از چارچوب رسمي مديريت جامع منابع آب توسعه يابد ولي به هر حال، يک چارچوب اصولي مدیریت بهم پیوسته و جامع منابع آب به اين موارد اجازه ميدهد که خيلي آسانتر انجام شود.