بندرامام و برکت یک حضور؛ چرا جابجاییِ امام جمعه، خسارتِ جبرانناپذیر است؟
هورخبر – بندرامام خمینی(ره)، با ۱۲۰ هزار نفر جمعیت، تنها بندرِ جهان است که بنامِ نامیِ بنیانگذارِ کبیر انقلاب مزین گشتهاست؛ نامی که خود، گویایِ ظرفیتهایی فراتر از جغرافیاست. در معمول جهان، بنادر نه فقط دروازههای اقتصادی، که ویترینِ تمامنمای توسعه و آبادانیِ یک کشور به شمار میروند؛ شهری که کشتیهای تجاریِ جهان در آن پهلو میگیرند، محلی برای توقفِ چندروزهی خدمهای از گوشهوکنارِ عالم است و هر یک از آنان، آنچه را در این شهر میبینند، به اقصینقاطِ جهان منتقل میکنند. اگر شهر بندری آباد باشد، تصویرِ یک کشورِ پیشرفته در ذهنِ جهان نقش میبندد و اگر محروم و عقبمانده، جز سرشکستگیِ ملی حاصلی ندارد. اما اینجا، بندرامام با همهی این مسئولیتِ سنگینِ تصویرسازی، میزبانِ دو منطقهی ویژهی اقتصادیِ بندری و پتروشیمی و دو ادارهکلِ استانی است؛ مالیاتی که از این شهر و مناطقِ ویژهاش به خزانهی دولت سرازیر میشود، با درآمدِ مالیاتیِ چند استانِ همتراز برابری میکند. با این همه، بندرامام هنوز در محرومیتی دستوپا میزند که با این پتانسیلها هیچ نسبتی ندارد؛ وعدههای مکررِ مسئولان برای ارتقا از بخش به شهرستان، یکی پس از دیگری به سرخوردگیِ تاریخیِ مردم انجامیده و بیکاریِ مزمن و بحرانِ مدیریتیِ شورا و شهرداری، بر پیچیدگیِ معضلاتِ این شهر افزوده است. در چنین بستری، هر آن ممکن است نارضایتیِ انباشتهشده به شورشِ قومی و واگراییِ اجتماعی بدل شود؛ اما بندرامام، علیرغمِ همهی این آسیبپذیریها، از ثباتی نسبی برخوردار است که پرسشِ اساسی را برمیانگیزد: چه عاملی در این شهرِ سرخورده، مانع از فروپاشیِ انسجامِ اجتماعی شده است؟ پاسخ را باید در حضورِ یک شخصیتِ بیبدیل جست؛ مردی که در میانِ دلهایِ خسته و بغضهایِ فروخورده، پلی از جنسِ اعتماد و الفت ساخت.
حجةالاسلام والمسلمین عبادی، سالهاست که نه در جایگاه یک مقام تشریفاتی، که در قامت یک پدرِ دلسوز و همسایهای مهربان در میان مردم نفس میکشد. ایشان به خوبی دریافتهاند که در این شهر، منبرِ مسجد تنها جایگاهی برای وعظ نیست، بلکه سنگری برای ایجاد همدلی و درمانِ زخمهای محرومیت است. ویژگی بارزِ رویکرد ایشان، نگاهِ فراگیر و مردم محور به تمامی اقوام ساکن در این خطه است.
بندرامام، به گواه تاریخ، یک شهر تکقومیتی نیست. اینجا خانهی مشترکِ فرزندانِ لر، کرد، ترک، عرب، بختیاری، آذری و… است که هر کدام میراثدار تمدن و آئینهای خاص خود هستند. در بسیاری از نقاط، چنین ترکیبِ متنوعی گاه به بستری برای تنش قومی بدل میشود، به ویژه در شرایطی چون امروز که بحران شغلی و معیشتی بیش از پیش آرامش جامعه را هدف گرفته است. اما در بندرامام، به یمن وجود حجةالاسلام و المسلمین جاسم عبادی، این کثرتِ قومی نه به تفرقه، که به زیباترین جلوههای همبستگی انجامیده است. ایشان با ارتباط چهرهبهچهره، شرکت در آیینهای مختلف قومی و گوشسپردن به دردِ دلِ همگان، ثابت کردند که اسلامِ ناب، مرزهای نژادی را برنمیتابد و کرامتِ انسانی را بر هر چیز دیگری مقدم میدارد.
نقشِ پدرانهی ایشان در این شهرِ محروم، فراتر از مناسکِ مذهبیِ روزمره است. در روزهایی که ناامیدی بر دلها سنگینی میکند، دیدار با ایشان همچون مرهمی بر زخمهای معیشتی مردم نشسته است. ایشان با زبانِ نرم و خلقِ خوش خود، توانستهاند میان کارگران صنایع، بازاریان خسته از رکود، جوانان جویای کار و زنان خانهدار، پلی از اعتماد بسازند. این سرمایهی گرانبهای اجتماعی که امروز ثباتِ نسبیِ بندرامام مرهونِ آن است، نه با بودجههای عمرانی، که با صرفِ جان و دل یک عالم ربانی به دست آمده است.
به راستی، اگر امروز بندرامام علیرغم همه کمبودها از عمق یک بحران اجتماعی تمامعیار مصون مانده، بخش عظیمی از آن را مرهون تلاشهای شبانهروزیِ حجةالاسلام عبادی دانست. ایشان نشان دادهاند که مدیریتِ دلها، گاهی از مدیریتِ سنگ و آهن، مهمتر و کارسازتر است.
حال، شنیدهها حکایت از احتمال جابجایی ایشان دارد. ما به عنوان شهروندانی که سالها در سایه الطاف ایشان آرامش یافتهایم، بر خود واجب میدانیم که صدای دلمان را به گوش متولیان برسانیم. شهر بندرامام، امروز بیش از هر زمان دیگری به یک «پدرِ معنوی» نیاز دارد که میان اقوام مختلف، الفت و برادری بیافریند و چراغ امید را در دل محرومان روشن نگه دارد. انتظار میرود که مسئولان امر با نگاهی عمیق به کارنامه درخشان ایشان، از هرگونه جابجایی که مایه خسران این شهر خواهد شد، صرفنظر کنند.
اگر توان و تمایلی به برطرفسازی محرومیتهای زیرساختی این شهر ندارید، با کدام ضرورت و منطقی، تغییر شخصیتی که مایهی الفت و انسجامِ اقوامِ این شهر است، در دستور کار قرار میگیرد؛ آن هم در شرایطی که این تغییر، نه تنها گرهای از محرومیتهای دیرینه نمیگشاید، که میتواند منجر به تضعیفِ همبستگیِ اجتماعی شود؟
در پایان از شورای محترم سیاستگذاری ائمه جمعه استان خوزستان انتظار میرود که با حسن توجه به مطالبهی بهحقِ مردمِ بندرامام و با درکِ عمیقِ نقشِ بیبدیلِ حجةالاسلام عبادی در انسجامِ اقوام و ثباتِ این شهر، نسبت به دفعِ شائبهی تغییرِ ایشان و ابقایِ ایشان در این جایگاه، اقدامِ مقتضی را به عمل آورند.