حقوق بینالملل استکباری
هورخبر – فواد خداکرمی – پژوهشگر و مدرس دانشگاه: حقوق بینالملل در تئوری سدی بود در برابر تبدیل جهان به یک کشتارگاه بزرگ. مجموعهای از قواعد که قرار بود تعهداتی انسانی را بر دوش دولتها بیندازد اما امروز میبینیم که کنوانسیون چهارم ژنو با تمام وقار قانونیاش از حمایت غیرنظامیان میگوید در حالی که ویرانههای مدرسه میناب نشان داد این وقار در برابر فریاد کودکان به سکوتی کاغذین تبدیل شده است. تضاد میان متون حقوقی و واقعیتهای میدانی دیگر یک شکاف نیست بلکه سقوط تمامعیار نظام عدالت جهانی است.
در واقع حقوق بینالملل به بازیچهای در دست قدرتهای استعمارگر تبدیل شده تا از لابلای مفاد آن به اهداف نامشروع خود برسند. من به عنوان کسی که سالها رخدادهای جهان را از دریچه اسناد و قواعد حقوقی نظاره کردهام باید بگویم وقتی مواد صریح کنوانسیون ژنو را در برابر خونینماه مدرسه میناب قرار دهیم حقیقتی تلخ برملا میشود. هدف قرار دادن مراکز آموزشی صرفاً یک اتفاق ناگوار یا اشتباه نظامی نیست بلکه یک جنایت جنگی (War Crime) و نقض فاحش (Grave Breach) مفاد بنیادین حقوق بینالملل بشردوستانه است. در هیچ رویهای از حقوق عرفی یا نوشته شده ضرورت نظامی نمیتواند توجیهی برای تبدیل کلاس درس به قبرستان باشد. اینجا بحث بر سر نقض اصل تفکیک بین اهداف نظامی و غیرنظامی است که هرگونه توجیهی را از بین میبرد.
اما پرسشی که باید با صدای بلند پرسید این است که چرا ترازوهای عدالتخواه جهانی فقط در جغرافیای خاصی کار میکنند؟ چرا وقتی جنایتی در نقاطی دیگر رخ میدهد دیوان کیفری بینالمللی (ICC) با سرعت نور بساط دادگاه میگسترد و ندای عدالت سر میدهد اما در برابر خون کودکان میناب دچار کوری ساختاری میشود؟
واضح است که این سکوت تصادفی نیست بلکه سکوتی سازمانیافته در مسیر عدالتی گزینشی است. در این سیستم ارزش جان انسانها بر اساس موقعیت ژئوپلیتیک آنها سنجیده میشود نه بر اساس کرامت انسانی. وقتی قانون تنها برای برخی اجرا شود و برای برخی دیگر به پیشخوان مصونیت تبدیل گردد دیگر ابزاری برای عدالت نیست بلکه پوششی برای مدیریت جنایت است.
شورای امنیت و نهادهای حقوقبشری در رسیدگی به جنایات بینالمللی هیچ اقدام موثری علیه آمریکا و رژیم صهیونیستی در رابطه با نقض حقوق بشر انجام ندادهاند. نه قطعنامهای و نه حتی اعلامیه محکومکنندهای.
باید صراحتاً اذعان کرد هر نهاد حقوقی بینالمللی که در برابر تخریب مدارس و کشتار غیرنظامیان در ایران سکوت کند در واقع پیمان همدستی با جنایتکاران را امضا کرده است. سکوت در برابر این ابعاد از بیعدالتی تنها یک کوتاهی دیپلماتیک نیست بلکه یک جنایت اخلاقی فاحش است. نادیده گرفتن حقوق جنگ و نقض کنوانسیونهای ژنو آن هم از سوی اعضای دایم شورای امنیت ثابت میکند که عدالت و حقوق بشر در این جهان فقط در مکتوبات میزند و در عمل هیچ وجود ندارد.