مدیرعامل شرکت بهره‌برداری نفت و گاز مارون با تشریح عملکرد موفقیت‌آمیز شرکت در مقابله با تحریم‌ها و رسیدن به خودکفایی صنعتی، از ساخت بيش از 350 قطعه كاربردي ماشين‌آلات دوار فرآيندي خبر داد.

سيدعبدالله موسوي با تاکید بر سرلوحه قراردادن فرمایشات مقام معظم رهبری در رابطه با استقلال و خودکفایی صنعتی کشور، گفت: ما در راستای نیل به خودکفایی صنعتی در مقابل تحریم‌های ظالمانه دشمنان سه مورد را مدنظر قرار داده‌ایم که شامل حمایت فنی و تخصصی از شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی، برنامه‌ریزی مدون برای ساخت داخل قطعات صنعتی مورد نیاز و بهینه‌سازی تاسیسات و سیستم‌های موجود در راستای افزایش بهره‌وری آن‌ها با اتکا به توان متخصصان داخلی است.

وی با اشاره به ساخت بيش از 350 قطعه مكانيكي، ابزار دقيق و برقي مربوط به ماشين‌آلات دوار فرايندي شركت اعم از توربين، كمپرسور و پمپ به همراه اجراي طرح‌هاي بهينه‌سازي همچون بهينه‌سازي توربين رستونTA 1500 ، به‌سازي سيستم كنترل سرج، پنل‌هاي اعلان خطر، سامانه پايش دماي توربين‌هاي سولار، سيستم كنترل ايستگاه تزريق گاز مارون، سيستم برق و اندازه‌گيري چاه، سيستم كنترل پساب نمكزدايي، و سيستم آشكارساز شعله توربين‌ها، افزود: اين قطعات مهم مربوط به توربين‌ها، كمپرسورها و پمپ است كه از سوي متخصصان اين شركت با همكاري شركت‌هاي دانش‌بنيان بومي‌سازي شده است.

موسوی ادامه‌داد: یکی از اقدامات مهم و قابل تحسین شرکت ساخت سیستم نشت بند (Dry Gas Seal) برای کمپرسورهای گازی ترموداین بود که با موفقیت تمام انجام شد و وابستگی به نمونه خارجی این قطعه نیز به پایان رسید.

وی به شرح مختصری در مورد ساخت سیستم نشت‌بند کمپرسورهای گازی در داخل پرداخت و گفت: در کمپرسورهای گازی گریز از مرکز، از سیستم نشت بند جهت مهار فرار گاز از حد فاصل رتورگردان و بدنه به سمت بیرون استفاده می‌شود که به دو صورت نشت بندی تر (Wet Seal) و خشک (Dry Seal) است.

موسوي افزود: سیستم wet seal به دلیل بالا بودن هزینه تعمیر و نگهداری منسوخ است و انجام نمی‌شود اما در سیستم خشک، به روغن نشت بند و پمپ نیازی نبوده و از گاز پروسه (یا گاز خشک) به همراه مقداری هوای فشرده استفاده می‌شود.

مدیرعامل شرکت بهره‌برداری نفت و گاز مارون با اشاره به مفصل بودن فرایند ساخت این سیسستم به نکته بسیار مهم آن اشاره‌کرد و گفت: پیش از این سیستم نشت بند از سه سازنده بزرگ خارجی تامین می‌شد ولی با انجام محاسبات و مطالعات لازم و انجام اقدامی ابتکاری، نمونه داخلی قابلیت جایگزینی هر سه نمونه خارجی را دارد.

وی در ادامه به به‌سازي توربين رستون  TA 1500توسط شرکت نفت و گاز مارون به منظور دستیابی به خودكفايي صنعتي اشاره و عنوان‌کرد: ماشین‌آلات گرداننده (خصوصا توربین‌ها) به‌عنوان آخرین حلقه از زنجیره تولید، همواره بعنوان پاشنه آشیل صنایع نفت، گاز و پتروشیمی شناخته می‌شوند و با درک کامل از شرایط خطیر کشور از چندین سال پیش، تمرکز بر ساخت قطعات و سیستم‌های جانبی توربین‌ها گازی در دستور کار مدیریت کلان کشور قرار گرفت.

موسوی خاطرنشان‌کرد: ساخت داخل 90 درصد قطعات مکانیکی این ماشین‌ها در کشور، پشتیبانی فنی خوب کارشناسان داخلی، امکان کار حتی در زمان قطع برق ایستگاه‌ها (پدافند غیرعامل)، سادگی ماشین، طول عمر بالا و غيره از جمله مزایاي اين توربین‌های است. با توجه به پتانسیل فنی و اعتماد بنفس به‌وجود آمده از انجام پروژه‌های مشابه در اداره نگهداری و تعمیرات شرکت مارون، این اداره تصمیم به به‌سازی کامل یک ردیف از توربین‌های رستون مستقر در ایستگاه بهره‌برداری مارون 3 را اتخاذ نمود.

وی افزود: اين پروژه بر اساس اهداف كلاني چون استفاده حداکثری از ماشین‌آلات موجود، نمایش اقتدار و توان فنی و مهندسی كاركنان شركت بهره‌برداري نفت و گاز مارون، افزایش قابلیت اطمینان ماشین، افزایش میزان در دسترس بودن تجهیز و افزایش بازده ماشین پايه‌گذاري شد. به‌سازی انجام شده در 2 بخش اصلی مکانیک و کنترل، ابزار دقیق و برق انجام شد كه شامل تعویض کامل اتاقک فیلتراسیون هوای ورودی توربین، به‌سازی پمپ کمکی روغن روغنکاری (Auxiliary Pump)، جایگزینی کامل پنل کنترل (PLC base)، طراحی، ساخت و جایگزینی پکیج سوخت و اصلاح سنسورهای اندازه‌گیری است

موسوي نقش کارکنان اداره نگهداری و تعمیرات این شرکت در ارائه خدمات مشاوره فنی، نیازسنجی‌های صنعتی، ارائه آمار و اطلاعات محاسباتی و برآوردهای محیطی در این پروژه و سایر پروژه‌های ساخت قطعات تحریمی مورد نیاز از جمله فیلترهای روغن و هوا کمپرسورها و توربین‌های گازی ‌بی‌بدیل دانست و گفت: تعامل بسیار سازنده‌ای را میان سازندگان داخلی و کارکنان شرکت شاهد بودیم.

مدیرعامل شرکت بهره‌برداری نفت و گاز مارون در ادامه به بازسازي و راه‌اندازي يك دستگاه كمپرسور گازي در این شرکت اشاره و اظهارکرد: كارشناسان اداره نگهداري و تعميرات شركت بهره‌برداري نفت و گاز مارون موفق به بازسازي و راه‌اندازي كامل يك دستگاه كمپرسور گازي اينگرسولرند L200 در ايستگاه تقويت فشار گاز مارون-1 با استفاده از قطعات اسقاطي آن شدند.

وی ادامه‌داد: اين مهم پس از ساخت قطعات كليدي مثل نشت بند گازي، قطعات توربين و پمپ، نصب و راه‌اندازي سيستم PLC و چندين مورد ساخت، نوسازي و بهينه‌سازي صورت گرفت كه به‌دليل اهميت گازهاي مرحله چهارم به لحاظ درآمدزايي و حفظ محيط زيست، تصميم به انجام آن در دستور كار قرار گرفت.

موسوی افزود: پس از تميزكاري و زنگ‌زدايي روتورها و ديگر قطعات، جوشكاري‌هاي دقيق روي پوسته و وروتورها، بالانس روتورها، تامين قطعاتي از قبيل شيم، گاسكت اسپيشال، پيچ و مهره‌هاي مخصوص كمپرسور و بيرينگ، ساخت قطعات ميكانيكال سيل توسط سازندگان داخلي و روي هم بستن قطعات و در نهايت نصب كمپرسور روي رديف 3 ايستگاه تقويت فشار گاز مارون-1 انجام شد و در حال حاضر دو دستگاه كمپرسور بصورت 1+1 در شرايط عملياتي قرار دارند كه در صورت بروز اشكال در كمپرسور در حال كار، كمپرسور ديگر قابل استفاده خواهد بود.

وی خاطرنشان‌کرد: نمونه مشابه اين كمپرسور 5 ميليارد ريال ارزش دارد، در حالي‌كه پروژه مزبور فقط 40 ميليون ريال هزينه در بر داشته است. در حال حاضر ارزش هر ميليون فوت مكعب گاز حدود 6000 دلار است كه با در نظر گرفتن ظرفيت 1.9 ميليون فوت مكعبي ايستگاه، با اين كار از اتلاف روزانه 11400 دلار جلوگيري شد.

مدیرعامل شرکت بهره‌برداری نفت و گاز مارون همچنین از ساخت دستگاه كنترلر توسط این شرکت، براي اولين‌بار در سطح وزارت نفت خبرداد و گفت: دستگاه كنترلر هوشمند شارژرهاي صنعتي واحدهاي عملياتي تا توان 30KVA  براي نخستين‌بار در سطح صنعت نفت كشور توسط كارشناسان نگهداري و تعميرات شركت بهره‌برداري نفت و گاز مارون طراحي و ساخته شد.

موسوی ادامه‌داد: تامين برق بدون وقفه همواره در سازمان‌هاي توليدي موضوعي جدي بوده و استفاده از برق DC از طريق باتري هاي صنعتي جهت تامين برق مورد نياز و قطع نشدني در كنترل و پايش عمليات توليد از موارد بديهي بوده است.

وی افزود: ساخت كنترلر SBC-600 به كمك يك سازنده داخلي ره آورد اين ايده بود به‌طوري كه نياز به نمونه خارجي آن كاملا برطرف شد، سيستم كنترل كاملا ارتقا يافت، نياز به تعويض شارژرها و صرف هزينه‌هاي هنگفت از بين رفت  و اين توسعه دانش فني را علاوه بر بومي‌سازي آن در‌پي داشت. به دليل تشابه سيستم و تجهزات ديگر كارخانه‌ها به كارخانه‌هاي شركت بهره‌برداري نفت و گاز مارون، استفاده آن در ديگر كارخانه‌ها باعث ايمني پايدار و افزايش بهره‌وري عملياتي و توليدي خواهد شد.

موسوی همچنین به توليد صيانتي از مخازن پيچيده با رعايت الزامات زيست محيطي و ساخت قطعات اشاره و تصریح‌کرد: شركت بهره‌برداري نفت و گاز مارون در بردارنده ميادين بزرگ، منحصربه‌فرد و پيچيده‌اي چون مارون، كوپال و شادگان است و روزانه حدود 600 هزار بشكه نفت توليد مي‌كند. اين شركت فعاليت خود را رسما از سال 1379 آغاز كرد و در سال 1383 موفق به دريافت گواهينامه سيستم مديريت يكپارچه براي بخشي از شركت شد و در سال 85 اين گواهينامه براي كل شركت اخذ شد.

مدیرعامل شركت بهره‌برداري نفت و گاز مارون به تشریح اقدامات حائز اهميت این شرکت در راستاي حفاظت از محيط زيست پرداخت و گفت: از جمله اهم این اقدامات می‌توان به تعميرات اساسي و ايمن‌سازي خطوط لوله علاوه بر استاندارد نمودن تسهيلات سرچاهي، ساخت و تعويض نوك مشعل‌هاي بلند و سيستم جرقه‌زني، ساخت دستگاه تفكيك گرسيار نفت‌خام (MOS) با هدف جلوگيري از سوزاندن حداكثر 1500 بشكه نفت در روز، به‌كارگيري دستگاه فرآورش سيار نفت خام (MOT) و جلوگيري از سوختن حداقل 100 هزار بشكه نفت در هنگام احيای چاه‌ها، احداث ايستگاه جمع‌آوري گازهاي ترش كوپال و مارون با ظرفيت اسمي 67 ميليون فوت مكعب در روز، موفقيت در دريافت لوح برتر صنعت سبز در سال 1383، كشت، نگهداري و آبياري 70 هزار درخت در اطراف تاسيسات، مالچ‌پاشي و تثبيت شن‌هاي روان و كاشت 900 هزار نهال بر روي سطح مالچ‌پاشي به وسعت 3600 هكتار، كشت 100 هزار نهال در خط رطوبتي به مساحت 500 هكتار و جمع‌آوری گازهای در حال مشعل مرحله دوم واحدهای بهره‌برداری یک و 6 مارون اشاره کرد.

وی به طراحي و ايجاد سامانه مديريت مصرف كالا براي اولين‌بار توسط شركت بهره‌برداري نفت و گاز مارون اشاره کرد و اظهارکرد: سامانه مديريت مصرف كالا این شركت با هدف پايش كامل كالا، ابزار، تجهيزات و مواد مصرفي و مديريت نحوه مصرف و منابع مالي، طراحي و به‌صورت يك نرم‌افزار كاربردي توسط كارشناسان و برنامه‌نويسان شرکت نگاشته شد.

موسوی از طراحی نرم‌افزار ثبت و محاسبه آمار توليد نفت و گاز روزآمدي با نام اختصاري OGCS توسط كارشناسان شركت بهره‌برداري نفت و گاز مارون خبرداد و گفت: اين نرم‌افزار به منظور ثبت اطلاعات فرآيندي واحد بهره‌برداري و انجام محاسبات لازم طراحي شده است كه بواسطه آن، گزارشات تهيه شده توسط مديران و رئيس اداره زيربط به طور همزمان قابل مشاهده است و در نهايت فرم‌هاي گزارش و نمودارهاي مربوطه به‌صورت روزانه و از طريق سامانه سازمان الكترونيك(EORG) به واحد حسابداري نفت و گاز ارسال مي‌شود.

وی افزود: نرم‌افزار محاسبه نفت و گاز (OGCS) توسط كارشناسان اداره كامپيوتر شركت بهره‌برداري نفت و گاز مارون نوشته شده و اداره مهندسي فرآورش اين شركت، صحت‌سنجي آن را مورد ارزيابي قرار داده است. دسترسي سريع به اطلاعات به صورت آنلاين، حذف فرم‌هاي كاغذي و جلوگيري از مصرف سالانه 20 هزار كاغذ، انتقال الكترونيكي داده‌ها، دقت در محاسبات و كاهش 160 كيلومتري تردد خودروها از جمله ره‌آوردهاي اجراي اين طرح موفق در شركت بهره‌برداري نفت و گاز مارون است.

مدیرعامل شركت بهره‌برداري نفت و گاز مارون همچنین به طراحی سامانه‌هاي جديد رايانه‌اي در این شرکت جهت پايش توليد و جمع‌آوري داده‌ها در نفت و گاز مارون اشاره و عنوان‌کرد: دو سامانه پايش عمليات توليد (PMOS) و جمع‌آوري داده‌هاي سرچاه (WDGS) توسط كارشناسان خدمات رايانه‌اي شركت بهره‌برداري نفت و گاز مارون و با همكاري ادارات مهندسي توليد، نگهداري و تعميرات و يك شركت خصوصي داخلي طراحي شده و توسعه يافتند. هدف از اجراي پروژه PMOS، ثبت، به‌روزرساني و پايش كليه عمليات حساس مرتبط با فرايند توليد نفت و گاز مارون بود كه از ابتداي امسال آغاز و در حال حاضر در اختيار برنامه‌ريزي تلفيقي شركت است. از ويژگي‌هاي مثبت اين سامانه مي‌توان به ثبت مسائل خاص توليد، پايش اقدامات و پروژه‌هاي مرتبط، تامين كالا و لوازم جانبي و پيشرفت كار تا حصول نتيجه نهايي اشاره كرد. بارزترين ويژگي اين سامانه افزايش بهره‌وري و توان سازمان از طريق قراردادن اقدامات و عمليات در مسير صحيح است.

موسوی ادامه‌داد: سامانه  WDGSدر ابتدا پروژه‌اي جهت امن‌سازي سيستم‌هاي اسكادا در ايستگاه تزريق گاز مارون بوده است و پس از اعمال چند تغيير، اصلاح روش‌هاي سنتي جمع‌آوري داده‌هاي سرچاهي يعني فشار، دما و دبي از حالت كاغذي به ديجيتال، كاهش ضريب خطا و هزينه بالاي اياب و ذهاب و خطرات موجود به ويژگي هاي آن افزوده شد. علاوه بر ذخيره‌سازيLog  چاه به‌صورت الكترونيك، امكان گزارش‌دهي تحليلي از رفتار چاه جهت برنامه‌ريزي بهنگام اقدامات فني و عملياتي  نيز وجود دارد. اين سامانه كاملا برخط (Online) بوده و از آنجایي كه رمزگذاري داده‌هاي جمع‌آوري شده توسط كد منبع‌هاي شركت بهره‌برداري نفت و گاز مارون انجام مي‌شود، هيچ‌گونه دغدغه امنيتي وجو نخواهد داشت.

وی به نصب و راه‌اندازي سامانه DLP در سيستم كنترل ايستگاه تزريق گاز‏، توسط شركت بهره‌برداري نفت و گاز مارون، براي اولين‌بار در سطح مناطق نفت‌خيز جنوب اشاره کرد و گفت: این سامانه با هدف پياده‌سازي استانداردهاي امنيتي در سيستم‌هاي كنترل و مانيتورينگ واحدهاي صنعتي نصب و راه‌اندازي شد. با استفاده از اين سامانه علاوه بر كنترل و نظارت كامل بر نقل و انتقال اطلاعات طبقه‌بندي شده، نظارت لحظه‌ای و زنده بر روی كليه رویدادهاي سيستم اعمال مي‌شود و نحوه دسترسی كاربران و انتقال اطلاعات توسط آنان از طريق تعريف سیاست‌های مشخص مديريت شده و گزارش‌های كاملی از فعالیت كاربران و نحوه دسترسی آنان به اطلاعات تهیه مي‌شود.

موسوی یادآورشد: امكانات ارائه شده توسط اين سامانه در حفاظت از اطلاعات سيستم‌هاي صنعتي در برابر تهدیدات درون سازمانی نظیر استفاده غیرمجاز از وسایل ذخیره‌سازی اطلاعات (DVD, CD, USB Flash) و یا چاپ غیرمجاز اطلاعات و همچنين حفاظت از سرقت اطلاعات توسط ویروس‌ها و دیگر برنامه‌های مخرب را مي‌توان منحصر به ‌فرد خواند.