با تلگرام که آشناييد؟ نرم افزار پيام رسان کدباز موبايل (چيزي شبيه واست اپ و وايبر و…) که به امنيتش مي نازد و ادعا مي کند پيام هاي ارسالي با آن به هيچ عنوان قابل رصد، شنود، کنترل محتوا و فيلترينگ هوشمند نيست و حتي جايزه اي 200 هزار دلاري براي هک آن در نظر گرفته است.

حال در اين مطلب براي روشن شدن اين ادعا با بررسي سه فاکتور رمزنگاري اطلاعات، ذخيره سازي پيام ها و آسيب پذيري هاي امنيتي به مقايسه تلگرام و واتس اپ به عنوان يک نرم افزار مشابه و بسيار رايج مي پردازيم.

1- رمزنگاري اطلاعات
 تلگرام براي رمزنگاري و انتقال پيام ها از پروتکلي به نام MTProto استفاده مي کند؛ اين پروتکل براي استفاده در تلگرام با تلفيق چند الگوريتم و پروتکل رمزنگاري داده ها نظير الگوريتم رمزنگاري متقارن AES256 و الگوريتم رمزنگاري نامتقارن RSA 2048 و پروتکل انتقال کليد ديفي هلمن توسط يک تيم که اکثرا برندگان مسابقه ACM و داراي PhD رياضي هستند نوشته شده است.

تمامي پيام هايي که در تلگرام مبادله مي شود با استفاده از همين پروتکل رمزنگاري مي شود و اين فقط منحصر به پيام هاي متني نيست و تمامي فايل هاي مبادله شده اعم از عکس و فيلم و صورت و اسناد هم به صورت end-to-end کدشده و رمزنگاري شده منتقل مي شوند.

ولي در واتس اپ به علت کدباز نبودن هيچ مشخص نيست که اطلاعاتي که مبادله مي شود آيا کد مي شود يا خير؟

2- ذخيره سازي پيام ها
 يکي از ويژگي هاي تلگرام مالتي پلتفرم بودن آن است؛ يعني تلگرام نسخه اندرويد، iOS، ويندوز، ويندوزفون و وب دارد و همه جا و همزمان مي توان از آنها استفاده کرد و به پيام ها و آرشيو آن دسترسي داشت.

لازمه مالتي پلتفرم بودن اين است که پيام ها در سروري ذخيره شوند تا وقتي مورد نياز بودند بارگذاري شوند و تلگرام همه پيام ها را در سرورهايش ذخيره مي کند.

ذخيره شدن اطلاعات در يک سرور رابطه عکسي با امنيت دارد و اگرچه اين داده هاي ذخيره شده همگي کد شده اند و کليدها و پيام ها در سرورهاي يکساني قرار ندارند، ولي باز درصدي از امنيت را کاهش مي دهد.

اما در واتس اپ هيچ پيامي در هيچ سروري ذخيره نمي شود مگر پيام هايي که به علت عدم اتصال گيرنده به شبکه هنوز به مقصد نرسيده اند. براي اين نوع پيام ها هم محدوديت 30 روزه درنظر گرفته مي شود و بعد از گذشت آن مدت حذف مي شوند.

در اين مورد تا اينجاي کار واتس اپ برتري امنيتي نسبي بر تلگرام داشت؛ اما تلگرام از اين مورد هم به سادگي نگذشته است و براي کساني که به اين سطح از امنيت نياز دارند، يک نوع چت با نام Secure Chat يا چت امن فراهم کرده است. در چت امن علاوه بر رمزنگاري end-to-end پيام ها در سرور هم ذخيره نمي شوند و فقط ميان فرستنده و گيرنده مبادله مي شوند.

3- آسيب پذيري هاي امنيتي
 تلگرام برخلاف واتس اپ کدباز است و چشم هاي بيشتري بر آن نظارت مي کنند، درنتيجه بسياري از آسيب هاي بالقوه احتمالا قبل از عمل شناسايي خواهندشد.

اما واتس اپ تاريخي از اين آسيب ها و ضعف ها داشته است. کافي است «WhatsApp Security» را گوگل کنيد تا خود شاهد ماجرا باشيد. اگرچه بعد از اينکه فيس بوک واتس اپ را خريد انتظار مي رود با پشتيباني يک تيم قوي به سطح بالايي از امنيت برسد و بسياري از اين آسيب پذيري هايش کاهش يابد، اما بايد به ياد داشته باشيم هميشه فکر دسته جمعي بهتر از فکر يک عده محدود نتيجه خواهدداد.

در کل مي توان گفت چت امن تلگرام قطعا نسبت به واتس اپ برتري دارد و در مورد مقايسه امنيت ميان چت معمولي تلگرام و واتس اپ بايد گفت که اگر امنيت زمان ارسال براي ما در اولويت باشد، به علت رمزنگاري صورت گرفته برتري با تلگرام است و اگر امنيت پس از ارسال و دسترسي به پيام هايي که قبلا رد و بدل شده اند نيز مهم باشد، واتس اپ بر چت معمولي تلگرام مي چربد.

يک نکته مهم

بسياري از مواردي که در بالا در مورد ذخيره سازي نشدن پيام ها يا ذخيره به صورت کدشده در سرور مطرح شد مي تواند صرفا يک ادعا باشد و ممکن است از سوي اين شرکت ها رعايت نشود. براي نمونه، افشاگري هاي ادوارد اسنودن درباره پروژه پريزم نشان مي داد که بسياري از غول هاي فناوري اطلاعات، اطلاعات کاربران را براي جاسوسي در اختيار دولت قرار مي دادند.