مروری بر تاریخچه جهاد دانشگاهی خوزستان در آستانه 16 مرداد
در آستانه 16 مرداد، سالروز تاسیس جهاد دانشگاهی در کشور، خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)،منطقه خوزستان، بر تاریخچه فعالیت این نهاد انقلابی در استان خوزستان مروری داشته است.
رهبر کبیر انقلاب اسلامی، حضرت امام خمینی (ره) در خردادماه سال 59 فرمان تشکیل ستاد انقلاب فرهنگی را صادر کرد و این ستاد نیز در 16 مردادماه همان سال نهاد انقلابی جهاد دانشگاهی را با هدف انقلاب فرهنگی تاسیس کرد.
در سالهای ابتدایی پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ستاد انقلاب فرهنگی به شورای عالی انقلاب فرهنگی تبدیل شد و در پی آن، اساسنامه جهاد دانشگاهی نیز در سال 65 مورد تجدید نظر قرار گرفت و با حذف وظيفه مشاركت در مديريت دانشگاهها و تاكيد بر انجام فعاليتهاي فرهنگي و تحقيقاتي به منظور اسلامي شدن دانشگاهها به تصويب رسيد.
در سال 69 نیز مصوبهای از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید كه بر اساس آن، جهاد دانشگاهي به عنوان پلي ميان دانشگاه و بخش صنعتي و خدماتي كشور معرفي شد. بر اساس این مصوبه دو وظيفه عمده انجام تحقيقات علمي و فعاليتهاي فرهنگي نیز بر عهده جهاد دانشگاهی است.
بر اساس تعریف شورای عالی انقلاب فرهنگی، جهاد دانشگاهي نهادي است عمومي و غيردولتي، زير نظر شوراي عالي انقلاب فرهنگي، داراي شخصيت مستقل و از لحاظ اداري، استخدامي و مالي تابع مقرراتي است كه در چارچوب اختيارات قانوني به تصويب هيات امناي جهاد دانشگاهي ميرسد.
همچنین مواردی مانند گسترش تحقيقات و شكوفايي روحيه تتبع و استعدادها در سطح جامعه براي نيل به خوداتكايي، توسعه امور فرهنگي در سطح جامعه از طريق همكاري با حوزه، دانشگاه و ساير مراجع و نهادهاي فرهنگي به خصوص براي نسل جوان و گسترش طرحهاي كاربردي و نيمه صنعتي از طريق پيوند با مراكز علمي و تحقيقاتي به منظور به كارگيري نتايج پژوهش به عنوان وظایف این نهاد انقلابی تعریف شده است.
تبليغ و ترويج فرهنگ و هنر اسلامي و برنامهريزي فرهنگي و تربيتي و ايجاد آمادگي فكري و مكتبي در قشر جوان، به خصوص دانش آموزان دبيرستاني و دانشجويان به منظور مقابله با غربزدگي و انحرافات در چارچوب سياستهاي فرهنگي كشور، ايجاد تشكيلات مناسب به منظور تأليف، ترجمه و انتشار كتب، نشريات نتايج تحقيقات و مقالات علمي، فرهنگي و توليد مواد كمك آموزشي و انجام تحقيقات توسعهاي و كاربردي نیز ازجمله وظایف کلی مجموعه جهاد دانشگاهی است.
همچنین بر اساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، پيگيري طرحهاي تحقيقاتي جهاد تا پايان مرحله نيمه صنعتي و صنعتي، ارائه خدمات علمي و فني در زمينههاي مختلف مورد نياز جامعه، حمايت، تشويق و جذب دانشجويان و پژوهشگران جوان و مستعد و برنامهريزي و ايجاد شرايط و امكانات لازم به منظور فراهم آوردن زمينه فعاليتهاي علمي و پژوهشي آنان بر مبناي شناخت مشكلات واقعي و نيازهاي تخصصي جامعه، اجراي دورههاي رسمي آموزشهاي علمي كاربردي مطابق ضوابط و مقررات آموزش عالي كشور، ايجاد تشكيلات آموزشي و تحقيقاتي بر اساس قوانين و مقررات آموزش عالي و مشاركت در ايجاد زمينههاي مناسب براي اشتغال بيشتر فارغ التحصيلان دانشگاهي نیز از دیگر وظایف این مجموعه است.
در حال حاضر هیات امنای جهاد دانشگاهی، عاليترين مرجع سياستگذاري در این مجموعه است. مجموعه جهاد دانشگاهی دارای 43 واحد در استانهای مختلف کشور است که 13 واحد آن در شهر تهران و 30 واحد در مراکز استانها استقرار دارند. همچنين تعداد 3 پژوهشگاه و 24 پژوهشكده، 27 سازمان، مركز، مؤسسه و شركت به ثبت رسيده، يك مجتمع تحقيقاتي و دو پارك علم و فناوري نيز تحت پوشش اين نهاد فعاليت دارند.
مجموعه جهاد دانشگاهی در استان خوزستان در همان سالهای ابتدایی پس از پیروزی انقلاب اسلامی و همزمان با تشکیل این نهاد انقلابی در کشور، فعالیت خود را در استان و با عنوان جهاد دانشگاهی استانهای خوزستان و لرستان آغاز کرد و در طول سالها فعالیت توانسته موجب تحولات فرهنگی و علمی بسیاری در استان شود.
جهاد دانشگاهی در استان خوزستان در سالهای ابتدایی فعالیت به صورت شورایی اداره میشد و افرادی مانند “عبدالرحیم چینیپرداز” و “علی شکرالله زاده” به عنوان دبیر در این شورا حضور داشتند. اواسط دهه 60 و در حالی که تنها چند سال از عمر این مجموعه جوان در استان میگذشت، “علی شکرالله زاده” که دبیر شورای جهاد در استان بود، ریاست این مجموعه انقلابی را بر عهده گرفت و دوره مدیریت وی تا سال 74 ادامه پیدا کرد. پس از وی، “محمدرضا پورعابد” به سمت ریاست جهاد دانشگاهی در استان خوزستان منصوب شد و دوره ریاست وی تا سال 85 ادامه یافت. “قدرت الله شاکرینژاد” رئیس بعدی جهاد در خوزستان بود که از دی ماه سال 85 مسئولیت را بر عهده گرفت و خرداد سال 90 نیز مسئولیت خطیر ریاست جهاد دانشگاهی را به “مجتبی مقبل الحسین” واگذار کرد. دوره ریاست مقبل الحسین نیز آذرماه گذشته به پایان رسید و با حکم حمیدرضا طیبی، رئیس جهاد دانشگاهی، شاکری نژاد بار دیگر در راس جهاد دانشگاهی خوزستان قرار گرفت و سرپرست این مجموعه شد.
جهاد دانشگاهی در استان خوزستان دارای معاونتهای فرهنگی، آموزشی، پشتیبانی و پژوهشی است و در ذیل این معاونتها، مجموعههای فعال و جوانی در حال فعالیت هستند.
با توجه به اینکه مجموعه جهاد دانشگاهی از ابتدا با هدف انقلاب فرهنگی در دانشگاهها ایجاد شد، معاونت فرهنگی این مجموعه هنوز هم از اهمیت ویژهای برخوردار است و واحدهای تحت نظارت این معاونت از نیروهای جوان و فعال تشکیل شده است. خبرگزاری بین المللی قرآنی ایران (ایکنا)، خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، مرکز افکارسنجی دانشجویان (ایسپا)، سازمان فعالیتهای قرآنی و سازمان فرهنگی دانشجویی امام (ره) و انقلاب اسلامی، مرکز گردشگری علمی فرهنگی دانشجویان ایران، اداره فعالیتهای اجرایی و سازمان دانشجویان ایران (شعبه خوزستان) از جمله واحدهایی هستند که در طول سالهای اخیر در ذیل معاونت فرهنگی جهاد دانشگاهی خوزستان فعالیت داشتهاند.
معاونت آموزشی جهاد دانشگاهی خوزستان نیز در سالهای اخیر از مجموعههای فعال این نهاد بوده است؛ موسسه آموزش عالی جهاد دانشگاهی خوزستان و دانشگاه علمی و کاربردی با دارا بودن تعداد زیادی دانشجو در رشتهها و مقاطع مختلف از مهمترین فعالیتهای جهاد در حوزه آموزش عالی است. مرکز آموزشهای تخصصی کوتاه مدت جهاد دانشگاهی خوزستان نیز با برگزاری کلاسهای آموزشی مختلف و ارائه گواهی معتبر، توانسته در سالهای گذشته نقش مهمی در ارتقاء سطح علمی کارکنان سازمانها و ادارات دولتی استان خوزستان ایفا کند.
معاونت پژوهشی جهاد دانشگاهی خوزستان نیز فعالیتهای پژوهشی گستردهای را به انجام رسانده و با دارا بودن گروههای تحقیقاتی ازجمله گروه پژوهشی اصلاح خاک و توسعه پایدار، گروه پژوهشی روانشناسی، گروه پژوهشی آموزش سلامت، مرکز خدمات تخصصی پزشکی، شعبه اشتغال و کارآفرینی و مرکز خدمات تخصصی و پژوهشی ژئوماتیک، خدمات پژوهشی ارزشمندی را ارائه کرده است. مرکز درمان ناباروری جهاد دانشگاهی خوزستان نیز از جمله مراکزی است که در سالهای اخیر رشد کرده و با خدماتی که ارائه میدهد، میتواند موجب توسعه توریسم درمانی در منطقه جنوب غرب کشور شود.
پژوهشکده تکنولوژی تولید جهاد دانشگاهی شامل گروه پژوهشی مهندسی شیمی، گروه پژوهشی مهندسی برق، گروه پژوهشی مهندسی مکانیک، مرکز خدمات تخصصی برق و کامپیوتر، مرکز خدمات مهندسی و بازرسی و مرکز خدمات تخصصی شیمی است. شرکت مهندسی بهنیان جنوب نیز از شرکتهای فعال تحت مدیریت جهاد دانشگاهی خوزستان است.
مجموعه جهاد دانشگاهی در استان خوزستان، مانند دیگر واحدهای این نهاد انقلابی در کشور در سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی با روحیهای جهادی به فعالیت در عرصههای علمی و فرهنگی پرداختهاند و در مقاطع حساس، با همین روحیه به کار خود ادامه دادهاند و منشاء تحولات مثبت بسیاری در استان بودهاند.
حال در آستانه 16 مرداد سالروز آغاز فعالیت جهاد دانشگاهی و در سالی که از سوی مقام معظم رهبری بر موضوع “مدیریت جهادی” تاکید شده، امیدواریم شاهد رشد روزافزون فعالیتهای جهادی در مجموعه جهاد دانشگاهی باشیم.